హైదరాబాద్ – కమర్షియల్ రియల్ ఎస్టేట్లో వేగంగా ఎదుగుతున్న నగరం
రోజురోజుకు హైదరాబాద్లో ఆఫీస్ స్పేస్కు డిమాండ్ పెరుగుతోంది. ప్రముఖ దేశీయ, అంతర్జాతీయ కంపెనీలు తమ కార్యాలయాలను ఏర్పాటు చేయడానికి హైదరాబాద్ను ఎంపిక చేసుకుంటున్నాయి. ఐటీ, ఐటీఈఎస్, ఫార్మా, బ్యాంకింగ్, మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ వంటి వివిధ రంగాలకు చెందిన సంస్థలు నగరంలో బిజినెస్ చేయడానికి పోటీ పడుతున్నాయి.
దేశంలోని ఇతర నగరాలతో పోలిస్తే హైదరాబాద్లో మెరుగైన మౌలిక సదుపాయాలు, నైపుణ్యం కలిగిన ఉద్యోగులు, తక్కువ అద్దెలు అందుబాటులో ఉండటం ముఖ్య కారణాలు. ప్రపంచంలోని మల్టీనేషనల్ కంపెనీలు హైదరాబాద్ వైపే దృష్టి సారిస్తున్నాయి.
భౌగోళిక అనుకూలతలు మరియు కాస్మోపాలిటన్ కల్చర్
హైదరాబాద్కు దేశంలోనే అత్యంత అనుకూలమైన భౌగోళిక పరిస్థితులు ఉన్నాయి. నగరంలో కాస్మోపాలిటన్ కల్చర్ ఉండటం వ్యాపార వృద్ధికి దోహదం చేస్తోంది. ఈ కారణాల వల్ల కమర్షియల్ స్పేస్కు భారీగా డిమాండ్ పెరుగుతోందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
సౌత్ ఇండియాలో హైదరాబాద్ – బెంగళూరు పోటీ
సౌత్ ఇండియాలో ఆఫీస్ స్పేస్ విషయంలో హైదరాబాద్ మరియు బెంగళూరు మధ్య తీవ్ర పోటీ ఉంది. అయితే బెంగళూరు నగరం ఇప్పటికే విస్తృతంగా అభివృద్ధి చెందడంతో ట్రాఫిక్ సమస్యలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి. ఎయిర్పోర్ట్కి లేదా ఇతర ప్రాంతాలకు వెళ్లడం కష్టసాధ్యమవుతోంది.
హైదరాబాద్లో మాత్రం ఆ పరిస్థితి లేదు. అందుకే ఆఫీస్ స్పేస్ విషయంలో చెన్నై, బెంగళూరు నగరాలు హైదరాబాద్తో సమానంగా పోటీ పడలేకపోతున్నాయని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
గచ్చిబోలి – హైటెక్ సిటీ: ప్రధాన ఆఫీస్ హబ్
ఆఫీస్ స్పేస్ అనగానే ఎక్కువమంది ఎంచుకునే ప్రాంతాలు గచ్చిబోలి, హైటెక్ సిటీ. మాదాపూర్ ఇప్పటికే పూర్తిగా నిండిపోవడంతో గచ్చిబోలి, నానక్రామగూడ వంటి ప్రాంతాలకు డిమాండ్ పెరిగింది. పెట్టుబడిదారులను అధికంగా ఆకర్షిస్తున్న ప్రాంతంగా గచ్చిబోలి నిలుస్తోంది.
రాయదుర్గం ప్రాంతంలో అద్దెలు ప్రస్తుతం చదరపు అడుగుకు ₹130–₹140 వరకు చేరాయి. నాలుగేళ్ల క్రితం ఇది ఊహించలేనిది. ప్రస్తుతం ఆ ప్రాంతంలో లభ్యమయ్యే స్పేస్ దాదాపు పూర్తిగా లీజింగ్ అయిపోయింది.
ఫైనాన్షియల్ డిస్ట్రిక్ట్ – కోకాపేట్ వైపు విస్తరణ
రాయదుర్గంలో ల్యాండ్ కొరత ఉండటంతో సంస్థలు ఇప్పుడు ఫైనాన్షియల్ డిస్ట్రిక్ట్, కోకాపేట్ వైపు మొగ్గు చూపుతున్నాయి. ఈ ప్రాంతాల్లో అద్దెలు చదరపు అడుగుకు ₹70–₹75 మధ్య ఉన్నాయి.
కమర్షియల్ లీజింగ్ గత రెండు మూడు సంవత్సరాలుగా ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 40% వృద్ధి నమోదు చేస్తోంది. ప్రస్తుతం మార్కెట్ పరిస్థితులు చాలా అనుకూలంగా ఉన్నాయని రంగ నిపుణులు చెబుతున్నారు.
తెలంగాణలో రియల్ ఎస్టేట్ రంగం వృద్ధి
తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన 2014లో స్టాంప్స్ మరియు రిజిస్ట్రేషన్ శాఖ ద్వారా వచ్చిన ఆదాయం సుమారు ₹2,500 కోట్లుగా ఉండేది. గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో అదే ఆదాయం దాదాపు ₹15,000 కోట్లకు చేరింది. అంటే ఐదు నుంచి ఆరు రెట్లు వృద్ధి నమోదైంది.
ఫ్లాట్లు, అపార్ట్మెంట్లు, ఇళ్లు, వ్యవసాయ భూముల లావాదేవీలతో రియల్ ఎస్టేట్ కార్యకలాపాలు విస్తరించాయి. ఈ వృద్ధి రాష్ట్ర ఆర్థికాభివృద్ధికి కీలకంగా మారింది.
ఇండియాలో ఆఫీస్ లీజింగ్లో హైదరాబాద్ వాటా
భారతదేశంలో మొత్తం ఆఫీస్ లీజింగ్లో సుమారు 20% వాటా హైదరాబాద్కే చెందుతోంది. కమర్షియల్ లీజింగ్ రంగంలో నగరం గణనీయమైన వృద్ధిని సాధిస్తోంది.
ప్రస్తుతం కమర్షియల్ లీజింగ్ మోడల్లో సంస్థలు ఎక్కువగా ముందుకు సాగుతున్నాయి. గతంలో కమర్షియల్ రంగంలో జరిగిన వృద్ధి, ఒకటి లేదా రెండు సంవత్సరాల తర్వాత రెసిడెన్షియల్ రంగంలో కూడా ప్రతిఫలిస్తుందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ఈస్ట్ హైదరాబాద్లో పెరుగుతున్న డిమాండ్
గచ్చిబోలి, నానక్రామగూడ, హైటెక్ సిటీ, మాదాపూర్ ప్రాంతాల్లో ఇప్పటికే అధిక డిమాండ్ ఉంది. అలాగే ఈస్ట్ సైడ్లోని ఉప్పల్, ఎల్బీ నగర్ ప్రాంతాల్లో కూడా కమర్షియల్ స్పేస్కు డిమాండ్ పెరుగుతోంది.
ముగింపు
మెరుగైన మౌలిక వసతులు, అనుకూలమైన వ్యాపార వాతావరణం, ప్రభుత్వ నిర్ణయాలు, భారీ పెట్టుబడులు – ఇవన్నీ కలిసి హైదరాబాద్ను దేశంలోనే ప్రధాన కమర్షియల్ హబ్గా నిలబెట్టాయి. ఆఫీస్ స్పేస్ డిమాండ్ రోజురోజుకు పెరుగుతుండటం నగర భవిష్యత్తు మరింత బలంగా ఉండబోతుందనే సంకేతాలను ఇస్తోంది.
